Ana içeriğe geçin

Analyze My Foot

Rahatsızlıklar

Kalkaneus (Topuk Kemiği) Kırığı: Böhler Açısı, BT Bulguları ve İyileşme

Kalkaneus kırığı, genellikle yüksekten düşüp ayakların üzerine basma sonucu topuk kemiğinin kırılmasıdır. Hekimler yan röntgende normalde yaklaşık 20° ile 40° olan Böhler açısını ölçer; daha düşük değer, topuk kemiğinin üst kısmının ezilerek çöktüğünü gösterir. BT daha sonra eklem yüzeyinin kaç parçaya ayrıldığını göstererek tedaviye yön verir.

Analyze My Foot
Yayın ilkeleriBilgilendirme amaçlıdır. Teşhis değildir.

Bu sayfada açıklanan bazı belirtiler gecikmeden tıbbi yardım almanızı gerektirir. Bu belirtiler sizde varsa önce tıbbi yardım alın. Görüntüleme hakkında bilgi edinmek bekleyebilir.

Yaygın Semptomlar

  • Yüksekten düşme, atlama veya ayağın pedala çarptığı bir trafik kazasının hemen ardından şiddetli topuk ağrısı
  • Topuğun üzerine basamama
  • Topuğu genişleten hızlı şişme; sıklıkla tabana ve ayak kavsine yayılan morarma eşlik eder
  • Yaralanmadan sonraki ilk günlerde topuk veya ayak bileği cildinde sıvı dolu kabarcıklar
  • Topuk iki yandan sıkıldığında ağrı; koşuculardaki kalkaneus stres kırıklarında yaygın bir bulgu
  • Sonraki dönemde sertlik ve engebeli zeminde yürürken ağrı; subtalar eklem hasarını yansıtır
Topuk kemiğinin vurgulandığı ve birden fazla kırık çizgisinin talusun altındaki ekleme uzandığı ayak bileği ve topuğun yandan çizimi
Vurgulanan topuk kemiğinde, eklem içi kalkaneus kırıklarında görülen biçimde talusun altındaki ekleme doğru uzanan kırık çizgileri vardır. Eğitim amaçlı çizimdir, tıbbi görüntü değildir.

Hangi topuk kırığı belirtileri acil yardım gerektirir?

Düşme sonrası üzerine basılamayan topuk aynı gün acilde değerlendirilmelidir. Gergin ve şiş bir ayakta ağrı şiddetli ve giderek artıyorsa, parmakları germek keskin ağrı yapıyorsa veya ayak uyuşuyor, soluklaşıyor ya da soğuyorsa hemen harekete geçin: bunlar kompartman sendromunun uyarı işaretleridir. Cildin açık olması veya topuğun arkasındaki cildin bir kemik parçası tarafından dışa itilerek soluk ve gergin görünmesi, cilt dokusu ölebileceği için cerrahi acildir. Aynı düşme sıklıkla omurgayı da yaraladığından, topuk kırığı sonrası sırt veya bel ağrısını da acil ekibine bildirin.

Topuk kemiği nasıl kırılır?

Kalkaneus, ayağın en büyük kemiğidir. Üst yüzeyi, engebeli zeminde topuğun içe ve dışa eğilmesini sağlayan subtalar eklemde talusu taşır. Topuk üzerine düşmede talus, bir kama gibi kalkaneusun içine itilir; kemiği ayırır ve eklem yüzeyini alttaki süngerimsi kemiğe bastırır. Bu mekanizmayla oluşan kırıkların çoğu subtalar eklemi içerir (eklem içi kırık) ve uzun vadeli işlevi en çok etkileyenler bunlardır.

Daha küçük, eklem dışı kırıklar da görülür: Dönme sırasında kemiğin ön bölümünden (anterior çıkıntı) küçük bir parça kopması sıklıkla önce ayak bileği burkulması olarak değerlendirilir; Aşil tendonunun topuğun arkasından bir kemik parçasını çekip kopardığı avülsiyon kırığı tendonla birlikte tedavi edilir; koşucularda ve acemi askerlerde görülen stres kırıkları ise plantar fasiit ile karıştırılabilen, giderek gelişen topuk ağrısına yol açar. Kalkaneus stres kırığına benzeyen belirtileri topuk ağrısı rehberimizde karşılaştırın.

Böhler açısı nedir, benimki neden azalmış?

Böhler açısı yan röntgende iki çizgiyle ölçülür: biri kalkaneusun ön üst kısmından arka eklem yüzeyinin en yüksek noktasına, diğeri bu noktadan arkadaki topuk tüberozitesinin üstüne uzanır. Normal topukta aralarındaki açı yaklaşık 20° ile 40°'dir. Eklem yüzeyi aşağı itildiğinde orta nokta alçalır; açı düzleşir, hatta negatif olabilir. Açının azalması çökmüş eklem parçasını düşündürür; ancak normal açı kırığı dışlamaz. Bu nedenle görüntülerin bütünü ve muayene önemlidir. Ayak röntgeni açıları rehberimiz bu ve ilişkili ölçümlerin nasıl çizildiğini gösterir.

Raporlarda, talusun hemen altındaki kemik kenarlarının oluşturduğu kritik Gissane açısından da söz edilebilir. Eklem yüzeyi çöktüğünde bu açı genellikle genişler. Her iki açı da tedavi öncesi ve sonrasını karşılaştırmada yararlıdır. Topuk ölçümlerini okurken ilgili terimleri ayak röntgen raporu rehberinde inceleyin.

Kalkaneus kırığında neden BT gerekir?

Düz röntgenler genellikle yandan çekimi, topuğa arkadan ve alttan bakan aksiyel (Harris) çekimi ve ayağın geri kalanının görüntülerini içerir. Kırığı doğrularlar ancak kemik düzensiz olduğu ve kendi üzerine bindiği için eklem yüzeyini iyi gösteremezler. Akut ayak travmasına yönelik ACR Appropriateness Criteria, röntgende karmaşık bir arka ayak kırığı görüldüğünde veya filmler normal olmasına rağmen kırık şüphesi varsa BT kullanımını destekler.

Cerrahlar, posterior fasetin en geniş bölümünden geçen koronal BT kesitlerine dayanan Sanders sınıflamasını yaygın olarak kullanır. Tip I yer değiştirmemiştir (2 mm'den az). Tip II, III ve IV, eklem yüzeyinin sırasıyla iki, üç veya dört ya da daha fazla yer değiştirmiş parçaya ayrılmasını tanımlar. Sanders ve çalışma arkadaşları, tip yükseldikçe sonuçların kötüleştiğini bildirmiştir. BT ayrıca topuğun genişlemesini, peroneal tendonlara baskı yapan parçaları ve kuboidle olan eklemin etkilenmesini gösterir. MR, röntgenler normalken stres kırığı veya kemik ezilmesinden şüphelenilen durumlara ayrılır. Topuk BT'nizi ücretsiz BT görüntüleyicide açabilirsiniz.

Kalkaneus kırığı raporundaki ifadeler ne anlama gelir?

"Posterior faset çökmesiyle birlikte eklem içi kırık"
Kırık, talusun altındaki ana ekleme uzanır ve eklem yüzeyinin bir bölümü aşağı itilmiştir.
"Eklem çökmesi tipi" ile "dil tipi"
İki yaygın kırık biçimi vardır. Dil tipi kırıkta eklem parçası, topuğun arka kısmına ait uzun bir kemik parçasına bağlı kalır; bu parça yukarı kalkarak cilde baskı yapabilir.
"Böhler açısında azalma"
Topuk kemiğinin üst kısmı, normal topuk profiline göre çökmüştür.
"Lateral duvarda dışa açılma" veya "topukta genişleme"
Topuğun dış duvarı dışa doğru bombeleşmiştir; bu durum peroneal tendonları sıkıştırabilir ve ayakkabı giymeyi zorlaştırabilir.
"Kalkaneoküboid ekleme uzanım"
Kırık, topuk kemiğinin önündeki ekleme de uzanır ve böylece ikinci bir eklem yaralanması eklenir.

Röntgendeki diğer ifadeler için ayak röntgeni nasıl okunur rehberine bakın.

Topuk görüntülemesinde nelere bakıyoruz?

  • Yan görüntüde Böhler ve Gissane açılarının normal aralıklarla karşılaştırılması
  • Subtalar eklemin posterior fasetine uzanan kırık hatları
  • Koronal BT'de eklem parçalarının sayısı ve yer değiştirmesi
  • Aksiyal görüntüde topukta genişleme, kısalma, varus eğimi ve lateral duvarda dışa kabarma
  • Kalkaneoküboid ekleme veya anterior çıkıntıya uzanım
  • Kalkaneus stres kırığına ait ince sklerotik bantlar veya kemik iliği ödemi

Topuk kırığı ameliyat gerektirir mi, iyileşme ne kadar sürer?

Yer değiştirmemiş ve eklem dışı kırıklar genellikle ameliyatsız tedavi edilir: Dinlenme, yüksekte tutma, bot veya alçı, birkaç hafta topuğa yük vermeme ve erken ayak bileği ile parmak hareketleri uygulanır. Yer değiştirmiş eklem içi kırıklar, eklemi ve topuk şeklini düzeltmek için bazen küçük kesilerden plak ve vidalarla sabitlenebilir. Şiş ve su toplamış cilt üzerinden ameliyat yapmak yara sorunları riskini artırdığından ameliyatın zamanı şişliğe göre belirlenir. Sigara ve diyabet bu riski artırır; bazı kişilerde eklem yer değiştirmiş olsa bile ameliyatsız tedavi daha güvenlidir.

Her iki durumda da iyileşme uzundur. Birçok kişi altı ila sekiz hafta veya daha uzun süre ayağına basamaz; nihai sonuca ulaşmak bir yıl veya daha uzun sürebilir. Subtalar eklemde sertlik sık görülür; bazı kişilerde ileride eklem dondurma ameliyatı gerektirebilen artrit gelişir. Cerrahınız BT'de belirlenen kırık tipinin seçeneklerinizi nasıl etkilediğini açıklayacaktır.

Kendi topuk röntgenimi veya BT'mi inceleyebilir miyim?

Topuğun profilini görmek için görüntülerinizi gizliliğinizi koruyarak ücretsiz ayak röntgen görüntüleyicide açın veya açıların ve rapor terimlerinin sade yapay zekâ açıklaması için yükleyin. Açıklama bilgilendirme amaçlıdır, tanı değildir; tedavi kararlarını ortopedi ekibiniz verir. Çocukluktan beri sert ve ağrılı arka ayak sorununuz varsa tarsal koalisyonu veya düztabanlığı da görüşebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Normal Böhler açısı kaçtır?

Böhler açısı yan röntgende genellikle yaklaşık 20° ile 40° arasındadır. Bu aralığın altındaki değerler eklem yüzeyinin çöktüğünü düşündürür. Normal değerler kişiden kişiye değiştiğinden bazen karşılaştırma için yaralanmamış topuğun röntgeni kullanılır.

Kırık kalkaneusun üzerine basarak yürünebilir mi?

Akut kalkaneus kırığında çoğu kişi yürüyemez; tedavi genellikle haftalarca topuğa yük vermemeyi gerektirir. Küçük stres kırıklarında ağrıyla yürümek mümkün olabilir, ancak yine de değerlendirme gerekir. Üzerine zorla basarak topuğunuzu denemeyin.

Hastanede neden omurgamın da röntgeni çekildi?

Topuğu kıracak kadar şiddetli bir düşme, çoğunlukla bel bölgesinde bir omurda çökme kırığına ve diğer topukta da kırığa neden olabilir. Bu nedenle sağlık ekipleri omurgayı ve her iki ayağı muayene eder; hassasiyet varsa veya yaralanmanın oluş şekli bunu düşündürüyorsa görüntüleme ister.

Sanders tip III ne anlama gelir?

Sanders tip III, BT'de talusun altındaki ana eklem yüzeyinin yer değiştirmiş üç parçaya ayrıldığını gösterir. Tip II'den daha karmaşıktır ve sıklıkla cerrahi onarım değerlendirilir; ancak son karar genel sağlığınıza, cildinizin durumuna ve aktivite hedeflerinize bağlıdır.

Topuğum yeniden eskisi gibi olacak mı?

Birçok kişi yürümeye ve işine döner; ancak eklem içi kırıklardan sonra engebeli zeminde bir miktar sertlik veya sızı yaygındır. Daha basit kırıklar genellikle daha iyi sonuç verir. Fizyoterapi, destekleyici ayakkabılar ve gerektiğinde ileride kireçlenme ameliyatı yardımcı olabilir.

Kaynaklar

  1. Sanders R, Fortin P, DiPasquale T, Walling A. Operative treatment in 120 displaced intraarticular calcaneal fractures. Results using a prognostic computed tomography scan classification. Clin Orthop Relat Res. 1993;(290):87-95.
  2. Seaman TJ, Bergman R. Calcaneus Fractures. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  3. Expert Panel on Musculoskeletal Imaging; Gorbachova T, Chang EY, Ha AS, et al. ACR Appropriateness Criteria Acute Trauma to the Foot. J Am Coll Radiol. 2020;17(5S):S2-S11.
  4. American Academy of Orthopaedic Surgeons. Calcaneus (Heel Bone) Fractures. OrthoInfo.

Bu aracı kullanmak için acil tıbbi yardımı geciktirmeyin.

Tedavi aldıktan sonra görüntülerinizi anlayın

CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.

Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.

Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.

Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi