Tarsal koalisyon: Sert ve ağrılı düz tabanlığın görüntüleme bulguları
Tarsal koalisyon, normalde ayrı olan iki arka veya orta ayak kemiği arasındaki anormal bağlantıdır. Doğuştan vardır; ancak köprü kemikleşerek sertleştiğinde, genellikle yaklaşık 8 ile 16 yaş arasında ağrımaya başlar. Klasik bulgusu ergende sert ve ağrılı düztabanlıktır. Koalisyonların çoğu kalkaneusu navikülere veya talusu kalkaneusa bağlar.
Yaygın Semptomlar
- Geç çocuklukta veya ergenlikte başlayan, arka ayakta veya dış ayak bileğinin altında sızı
- Parmak ucunda dururken bile düz ve sert kalan ayak
- Topuğun yanlara hareketinin azalması nedeniyle engebeli zeminde ve eğimli yerlerde rahatsızlık
- Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları veya hafif dönmelerden sonra ayak bileğinde güvensizlik hissi
- Bacağın dış yanındaki kaslarda ayağı dışa çeken ağrılı spazm
- Koşma, zıplama veya hızlı büyüme döneminde artan, dinlenmeyle yatışan ağrı

Köprü, sert kemik (osseöz), kıkırdak veya fibröz dokudan oluşabilir; son ikisi röntgende kolayca gözden kaçar. HSS Journal'da yayımlanan bir radyoloji derlemesi, koalisyonların toplumun %13 kadarını etkileyebildiğini ve bu kişilerin çoğunda hiç belirti olmadığını tahmin eder. American Academy of Orthopaedic Surgeons ise olguların yaklaşık yarısında iki ayağın da etkilendiğini belirtir. Bu sayfa, radyologların raporladığı bulguları ve hangi tetkikin hangi soruya yanıt verdiğini açıklar. Bilgilendirme amaçlıdır, tanı yerine geçmez.
Tarsal koalisyon neden sert düz tabanlığa yol açar?
Ayak bileğinin altındaki eklemler, engebeli zeminde yürürken topuğun içe ve dışa hareket etmesini sağlar. Bu kemiklerden ikisi birbirine bağlı olduğunda hareket kaybolur, komşu eklemlere daha fazla yük biner ve ayak, topuk dışa eğik olacak şekilde düzleşmeye meyleder. Bacağın dış yanındaki kaslarda koruyucu spazm gelişebilir; eski kaynaklarda buna peroneal spastik düz tabanlık denmesinin nedeni budur.
Belirtiler sıklıkla hızlı büyüme dönemi, sportif aktivitenin artması veya bir türlü düzelmeyen hafif bir burkulma sonrasında başlar. Bazı ergenler, arka ayakları değerlendirilmeden önce tekrarlayan ayak bileği burkulmaları nedeniyle muayeneye gelir. Düz tabanlık esnek değil de sert olduğunda hekimlerin araştırdığı başlıca nedenlerden biri koalisyondur.
Ayak röntgeninde “C işareti” ve “karıncayiyen burnu işareti” ne anlama gelir?
Koalisyon raporlarında en sık geçen ifadelerin sade açıklamaları şöyledir. Koalisyon terimleri ayak röntgen raporu sözlüğüyle birlikte okunabilir.
- “Karıncayiyen burnu bulgusu”: yan görüntüde topuk kemiğinin ön ucu, naviküler kemiğe doğru uzanırken karıncayiyenin burnu gibi uzun ve sivri görünür. Kalkaneonaviküler koalisyonu düşündürür.
- “Oblik görüntüde kalkaneonaviküler köprü”: 45° oblik röntgen, topuk kemiği ile naviküler kemik arasındaki boşluğu doğrudan gösterir. Kemik köprü ya da kenarları düzensiz, dar bir aralık koalisyonu düşündürür.
- “Kesintisiz C bulgusu”: yan görüntüde talusun üstünden, topuk kemiğinin onu destekleyen çıkıntısı çevresine doğru kesintisiz C biçimli bir çizgi uzanır. Düz röntgende doğrudan görülmesi zor olan orta fasette talokalkaneal koalisyonu düşündürür.
- “Talus gagası”: talusun önündeki eklemde anormal yüklenme nedeniyle talus başının üstünde oluşan küçük kemik çıkıntısı. Arka ayak hareketinin azalmasına bağlı ikincil bir bulgudur; mutlaka kireçlenme anlamına gelmez.
- “Orta faset izlenmiyor” veya “displastik sustentakulum tali”: talus ile topuk kemiğinin onu destekleyen çıkıntısı arasındaki normal eklem görülemiyor ya da bu çıkıntı geniş ve şekilsiz görünüyor.
- “Subkondral kistler ve kemik iliği ödemiyle birlikte kemik dışı (fibröz veya kıkırdak) koalisyon”: BT veya MR'da eklem daralmış ve düzensizdir; iki taraftaki kemikte küçük kistler ve şişlik vardır. Köprünün katı kemikten oluşmadığını, ancak yine de zorlandığını gösterir.
Bu bulguların değerlendirildiği görüntüler ve anatomik noktalar için ayak röntgeni nasıl okunur rehberine bakın. Görüntüleriniz hazırsa ücretsiz röntgen görüntüleyicide açın.
Tarsal koalisyon şüphesinde BT veya MR gerekir mi?
Kemik kaynaklı arka ayak hastalığından şüphelenilen yetişkinlerde ACR rehberi röntgenle başlar; röntgen soruyu yanıtlamıyorsa kontrastsız MR veya BT genellikle uygundur.
İlk tetkik ayakta çekilen röntgenlerdir: Ayağın üstten, yandan ve 45° oblik görüntüleri alınır. Crim ve Kjeldsberg'in bir çalışması, değerlendiren kişi özgül bulguları aradığında rutin üstten ve yan görüntülerin her iki ana tip için de değerli bir tarama aracı olduğunu göstermiştir. Ancak düz röntgenler talokalkaneal köprünün ne kadar uzandığını veya hangi dokudan oluştuğunu gösteremez.
Ameliyat düşünülüyorsa sonraki adım genellikle BT'dir. İki ayaktan alınan ince kesitler hangi kemiklerin birleştiğini, eklem yüzeyinin ne kadarının etkilendiğini ve diğer ayakta da koalisyon olup olmadığını tam olarak gösterir. Talokalkaneal koalisyonun kapsamı, köprünün çıkarılmasıyla eklemin dondurulması arasındaki seçime yardımcı olduğundan önemlidir. BT incelemeleri ücretsiz BT görüntüleyicide açılabilir.
MR, iki tarafta kemik iliği ödemiyle birlikte düzensiz, sıvısı az eklem şeklinde görünen fibröz ve kıkırdak köprüleri; ayrıca stres kırığı veya tendon sorunu gibi diğer arka ayak ağrısı nedenlerini göstermede en iyisidir. Radyasyon kullanmaz; bu çocuklarda önemlidir. Ayak MR okuma rehberi, raporlarda geçen sekansları açıklar.
Koalisyon görüntülemesinde nelere bakıyoruz?
- Kalkaneus ile naviküler veya talus ile kalkaneus arasında kemik, kıkırdak ya da bağ dokusundan köprü
- Ayakta çekilen yan görüntüde karıncayiyen burnu bulgusu, kesintisiz C bulgusu ve talus gagası
- Etkilenen eklemde subkondral kistler veya sklerozla birlikte daralmış, düzensiz eklem kenarları
- MR'da kemik dışı koalisyonun iki tarafında kemik iliği ödemi
- BT'de talokalkaneal koalisyonun orta fasetin ne kadarını tuttuğu
- Arka ayak valgusu, düztaban hizalanması ve komşu eklemlerde erken kireçlenme
Ağrılı tarsal koalisyon nasıl tedavi edilir?
Tedaviye ameliyatsız başlanır. Birkaç hafta yüksek darbeli aktivitelere ara vermek, bazen yürüme alçısı veya bot kullanmak, tabanlıklar ve iltihap giderici ilaçlar birçok ergende belirtileri hafifletir. Tesadüfen bulunan ve ağrı yapmayan bir koalisyon genellikle hiç tedavi gerektirmez.
Ağrı sürekli tekrarlıyorsa cerrahlar köprüyü çıkarıp yeniden oluşmasını önlemek için boşluğu yağ veya kas dokusuyla doldurabilir; sıklıkla aynı anda düztabanlığı da düzeltirler. Büyük talokalkaneal koalisyonlarda veya arka ayakta zaten kireçlenme varsa eklemin dondurulması daha uygun olabilir. Bir tarafta koalisyon olması diğer taraftaki olasılığı artırdığından her iki ayağın görüntülenmesi planlamanın bir parçasıdır.
Aynı yaş grubunda orta ayağın iç kısmındaki hassas çıkıntı daha çok aksesuar navikülerdir; aktif bir ergende topuk altı ağrısı ise topuk kemiğinin büyüme plağından kaynaklanabilir. Hekim bunları ayırt etmek için ayağı muayene eder. Çocuklarda ayak ağrısı rehberimiz, bu çocukluk çağı belirti örüntülerini karşılaştırır.
Çocukta ayak ağrısı ne zaman acil değerlendirilmelidir?
- Ateş, sıcak, kızarık ve şiş ayak veya ayak bileği ya da ayağına basmayı reddeden çocuk.
- Çocuğu gece uyandıran veya istirahatte süren ağrı ya da açıklanamayan kilo kaybı.
- Ayağın hızla sertleşmesi veya şekil değiştirmesi ya da ayakta uyuşma ve güçsüzlük.
Bu bulgular koalisyonda olağan değildir; enfeksiyon, iltihaplı romatizmal artrit veya başka nedenleri dışlamak için gecikmeden hekim değerlendirmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Tarsal koalisyon röntgende gözden kaçabilir mi?
Evet. Fibröz ve kıkırdak koalisyonları ile orta fasetteki birçok talokalkaneal koalisyon düz röntgende zor görülebilir. C işareti veya talar gaga gibi dolaylı bulgular şüphe uyandırır; ardından köprüyü doğrulamak için BT veya MR kullanılır.
Kalkaneonaviküler ve talokalkaneal koalisyon arasındaki fark nedir?
Kalkaneonaviküler koalisyon, topuk kemiğinin ön kısmını naviküler kemiğe bağlar ve genellikle 45° oblik röntgende görülür. Talokalkaneal koalisyon, ayak bileğinin altında talus ile topuk kemiğini çoğunlukla orta fasette birleştirir; boyutlarını belirlemek için genellikle BT veya MR gerekir. Belirtiler biraz farklı yaşlarda ortaya çıkabilir ve tedavileri farklı olabilir.
Tarsal koalisyon her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Birçok koalisyon hiç ağrı yapmaz; ağrılı olanların çoğu da dinlenme, bot veya alçı ve tabanlıkla yatışır. Bunlara rağmen belirtiler tekrarlıyorsa ameliyat düşünülür.
Erişkinlerde tarsal koalisyon tanısı konabilir mi?
Evet. Bazı koalisyonlar çocukluk boyunca belirti vermez; erişkinlikte ayak bileği burkulmasından sonra veya arka ayak artriti nedeniyle bulunur. Görüntüleme bulguları aynıdır; ancak komşu eklemlerdeki artrit tedavi kararında daha önemli hâle gelir.
Yapay zekâ görüntülerimde tarsal koalisyonu fark edebilir mi?
Röntgen, BT veya MR koalisyonu gösterebilir; muayenede arka ayak hareketi ve belirtiler değerlendirilir. Yapay zekâ tanıyı doğrulayamaz veya tedaviye karar veremez.
Kaynaklar
- Lawrence DA, Rolen MF, Haims AH, Zayour Z, Moukaddam HA. Tarsal Coalitions: Radiographic, CT, and MR Imaging Findings. HSS J. 2014;10(2):153-166.
- Crim JR, Kjeldsberg KM. Radiographic diagnosis of tarsal coalition. AJR Am J Roentgenol. 2004;182(2):323-328.
- Guduri V, Dreyer MA. Talocalcaneal Coalition. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Tarsal Coalition. OrthoInfo.
İlgili Makaleler
Plantar fasiit vakalarının çoğunda MR gerekmez. Röntgen, ultrason veya MR'ın ne zaman yararlı olduğunu, her birinin ne gösterdiğini ve topuk ağrısı raporlarındaki ifadelerin anlamını öğrenin.
Çocuğun ayağı neden ağrır: Sever, Köhler, tarsal koalisyon, aksesuar naviküler ve küçük çocuk kırıkları; röntgen bulguları ve müdahale gerektiren tehlike işaretleri.
Ayakta yük vererek ayak BT'si, ayakta röntgen ve MR'ın gösteremediği neyi gösterir, kime yardımcı olur, radyasyon dozu nasıldır ve nerede yapılır?
Bir sonraki randevunuzdan önce görüntülerinizi anlayın
CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.
Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.
Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.
Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi
